ၾကြက္ က်င္ငယ္ရည္၊ အေအးဗူးနဲ့ Leptospirosis
ဒီလိုဖတ္လိုက္ရပါတယ္( သံဗူးကိုအသံုံးျပဳထားတဲ့ အေဖ်ာ္ယမကာေတြ ေသာက္ေတာ့မယ္ဆိုရင္
==========================
eptospira ဆိုတဲ့ virus ေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ ေရာဂါပါ။ ၾကြက္ေသးေတြထဲမွာ ခိုေအာင္းေနတတ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံမွာ (ဘယ္ႏိုင္ငံလဲမမွတ္မိေတာ့ပါ) မိသားစုတစ္စုက တနဂၤေႏြအားလပ္ရက္မွာ ေပ်ာ္ပြဲစားထြက္တယ္။ စားစရာနဲ ့ အေဖ်ာ္ယမကာသံဗူး (tin cans) ေတြ ယူသြားတယ္။ တနလၤာေန ့မွာ မိသားစုဝင္ႏွစ္ေယာက္ ေဆးရုံ (အထူးၾကပ္မတ္ေဆာင္) တက္ရတယ္။ ဗုဒၶဟူးေန ့မွာတစ္ေယာက္ ဆံုးသြားတယ္။ Autopsy result က leptospirosis ပါ။
ဘာၾကာင့္ျဖစ္တာလဲဆိုေတာ့ ေျခာက္ေသြ ့ေနတဲ့ႁကြက္ေသးနဲ ့အတူ leptospira ကပ္ညိွေနတဲ့ သံဗူးေတြကိုေသာက္မိတာေၾကာင့္ပါ။Tin Can မ်က္ႏွာျပင္ကို သန္ ့ရွင္းမႈမရွိဘဲ၊ ဖန္ခြက္ (သို ့) ခြက္တခုခုနဲ ့မထည့္ဘဲ ေမာ့ေသာက္ခဲ့တာပါ။
အေဖ်ာ္ယမကာမ်ားေဈးကြက္ထဲျဖန္ ့ျဖဴးေရာင္းခ်ျခင္းမျပဳမွီ stock မွာသိုေလွာင္သိမ္းဆည္းထားေလ့ရွိပါတယ္။ ၾကြက္မ်ားျဖတ္ေလွ်ာက္သြားရုံသာမက ၾကြက္ေသးမ်ားပါရွိေနတတ္ပါတယ္။
ဒါေၾကာင့္ အေဖ်ာ္ယမကာသံဗူး ေတြေသာက္တဲ့အခါ သံဗူး မ်က္ႏွာကိုျပန္သန္ ့စင္ဖို ့မေမ့နဲ ့ေနာ္ ။
ref:ေဆး၀ါးဆိုင္သတင္းေဆာင္းပါး)
၁. ေစတနာနဲ႔ မၽွေဝေပးတာကို ေလးစား ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။
၂။ တကယ္ေတာ့ ဗူးျဖစ္ျဖစ္ ပုလင္းျဖစ္ျဖစ္ မေသာက္ခင္ အျပင္ဖက္ကို ေရဆးတာ၊ လုပ္သင့္တဲ့ အက်င့္ေကာင္းေလးတခုလို႔ ဆိုပါရေစ။
၃။ အင္တာနက္ေခတ္ႀကီးမွာ အခ်က္အလက္ အမွန္ကို ရွာေဖြရတာ ခက္ပါတယ္။ တကယ္ကို အမွိုက္ပုံထဲမွာ ျပန္သုံးလို႔ရတဲ့ အသုံးတဲ့ပစၥည္းေလးေတြရွာရသလိုပါဘဲ။ က်မ္းကိုး (Ref) ဆိုတာကလဲ တခါတေလ သူတို႔ကိုယ္တိုင္က ဘယ္ကေနကူးလာမွန္းမသိ တာေတြ႕ျဖစ္ေနတတ္ပါတယ္။
၄။ တကယ္ေတာ့ ဒီ Leptospirosis ဇါတ္လမ္းႀကီးက တေၾကာ့ၿပီးတေၾကာ့ လည္ေနတာပါ။
ဇါတ္လမ္းက အမွားႀကီးပါ၊ ေအာက္ကလင့္ေတြမွာ အေသးစိတ္ ဖတ္နိုင္ပါတယ္။
http://www.snopes.com/medical/toxins/raturine.asp
http://www.hoax-slayer.com/leptospirosis-soda-can.html
http://urbanlegends.about.com/…/bl_leptospirosis_coke_can.h…
၅။ Leptospirosis ဆိုတာ ႂကြက္ေတြက ကူးတဲ့ေရာဂါဆိုတာ မွန္ပါတယ္။ bacteria ပါ။
ေရာဂါပိုးရွိတဲ့ ႂကြက္ရဲ့ က်င္ငယ္ေရ၊ ခႏၶာကထြက္တဲ့ အရည္ (ဥပမာ ေသြး) တို႔နဲ႔ တိုက္ရိုက္ ထိေတြ႕မိရင္ ျဖစ္ေစ။ အဲဒီ ႂကြက္ရဲ့ က်င္ငယ္ေရ ပါတဲ့ ေရ တို႔ ေၿမ (စိုထိုင္းေသာ ေျမ) တို႔ တို႔နဲ႔ ထိေတြ႕မိရင္ ျဖစ္ေစ။ Leptospirosis ပိုးက အေရျပား (သို႔) အေျမႇးပါးတို႔က တဆင့္ လူ႔ခႏၶာထဲဝင္ေရာက္ ေရာဂါျဖစ္ပြားေစတယ္လို႔ အေမရိကန္ ေရာဂါထိမ္းခ်ဳပ္ေရးဗဟို ကဆိုပါတယ္။ http://www.cdc.gov/leptospirosis/infection/index.html
အဲဒီပိုးက ေရထဲ (သို႔) စိုထိုင္းေသာ ေျမတို႔လဲမွာ လနဲ႔ခ်ီ အသက္ရွင္နိုင္လို႔ အဒီ ေရ/ ေျမေတြနဲ႔ ထိေတြ႕တတ္ၾကတဲ့ လယ္သမား၊ ၿခံသမား စည္ပင္လုပ္သား စသည္တို႔ တေတြကို ကူးစက္နိုင္ပါတယ္။
ဒါေပမဲ့ ေျခာက္ေသြ႕တဲ့ ေနရာမွာ ဆိုရင္ေတာ့ ႂကြက္ရဲ့ က်င္ငယ္ေရအေျခာက္ထဲမွာေတာင္ တခဏဘဲ အသက္ရွင္နိုင္တာမို႔လို႔ ဇါတ္လမ္းထဲက အေအးဗူးအခြံေပၚမွာ Leptospirosis ပိုးေတြ အသက္မရွင္ပါဘူးတဲ့။
ကိုယ္ေသာက္တဲ့အခ်ိန္ မွာ လတ္လတ္ဆတ္ဆတ္ ေသးစိုၿပီးကာစဆိုရင္ေတာ့လဲ ျဖစ္နိုင္ပါတယ္။ ေသးေစာ္ေတာ့နံမေပါ့။
“The bacteria can survive for up to one month if the urine is transferred into water immediately, though dies rapidly if dried out.
http://www.leptospirosis.org/medical/infection.php
The bacteria does not survive long in dry conditions or salt water
http://www.plymouth.gov.uk/leptospirosis_and_weil_s_disease… “
၆. ဘယ္လိုဘဲျဖစ္ျဖစ္ ဗူးျဖစ္ျဖစ္ ပုလင္းျဖစ္ျဖစ္ မေသာက္ခင္ အျပင္ဖက္ကို ေရဆးတာ၊ လုပ္သင့္တဲ့ အက်င့္ေကာင္းေလးတခုလို႔ ဆိုပါရေစ။
တကယ္ေတာ့ ႂကြက္ရဲ့ က်င္ငယ္ေရ၊ မစင္တို႔ကေနကူးတဲ့ ဗိုင္းရပ္တမ်ိဳးရွိပါတယ္?
Hantavirus ဟန္တာဗိုင္းရပ္စ္ လို႔ဆိုပါတယ္။
သူကေတာ့ Hantavirus Pulmonary Syndrome (HPS) ေခၚတဲ့ ျပင္းထန္ၿပီး ေသေစနိုင္တဲ့ အသက္ရွူ လမ္းေၾကာင္း ေရာဂါကို ျဖစ္ေစတယ္လို႔ဆိုပါတယ္။
အခုထိေတာ့ အေမရိကတိုက္နဲ႔ ဥေရာပနိုင္ငံ တခ်ိဳ႕မွာဘဲ ျဖစ္ဖူးတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြ ရွိပါေသးတယ္။
ကူးစက္တာကလဲ ေလတဲကတဆင့္ကူးပါတယ္။
ေရာဂါပိုးရွိတဲ့ ႂကြက္ရဲ့ လတ္ဆတ္တဲ့ က်င္ငယ္ေရ၊ မစင္၊ သြားေရတို႔ အမွုန္အမႊားေလးေတြ ျဖစ္ၿပီး (သို႔) ႂကြက္သိုက္ အမွုန္အမႊားေလးေတြ ေလထဲျပန႔္လြင့္လာတာကို ရွူမိခ်င္းအားျဖင့္ လူေတြအဲဒီေရာဂါရတာမ်ားတယ္ ဆိုပါတယ္။
ေရာဂါပိုးရွိတဲ့ ႂကြက္ရဲ့ လတ္ဆတ္တဲ့ က်င္ငယ္ေရ၊ သြားေရတို႔ တို႔ပါဝင္ေနတဲ့ အစားအစာ၊ အရည္တို႔ကို စားမိျခင္းျဖင့္ လည္းေကာင္း၊ ေရာဂါပိုးရွိတဲ့ ႂကြက္ရဲ့ လတ္ဆတ္တဲ့ က်င္ငယ္ေရ၊ သြားေရတို႔ ကိုထိထားေသာ လက္၊ ပစၥည္းတို႔နဲ႔ လူရဲ့ ပါးစပ္ ႏွာေခါင္းတို႔ကို ကိုင္မိ ထိမိ ရင္ေသာ္ လည္းေကာင္း၊ ေရာဂါပိုးရွိတဲ့ ႂကြက္ရဲ့ ကိုက္တာ ခံရရင္ ေသာ္ လည္းေကာင္း၊ ေရာဂါရေကာင္းရနိုင္တယ္လို႔ ပညရွင္တခ်ိဳ႕က ယူဆပါသတဲ့။
http://www.cdc.gov/hantavirus/hps/transmission.html
http://www.cdc.gov/hantavirus/hps/transmission.htmlကို ကိုးကားပါသည္။
